Tôi vừa xây xong trụ sở công ty một người (OPC)
Toàn bộ công ty được vận hành bởi tác nhân AI (AI Agent)
Tôi dùng AI bốn năm nay, từ ngày mà ChatGPT mở đăng ký (lúc đó người Việt chưa đăng ký được, tôi phải dùng VPN để đổi qua… người Mỹ.). Trong suốt 4 năm qua tôi đã chứng kiến sự phát triển của AI, và tôi có một câu hỏi mà tôi cứ quay lại tự hỏi suốt:
Nếu tôi giao nhiều việc cho nhiều tác nhân AI khác nhau, một đứa research, một đứa viết, một đứa kiểm tra lại, thì chúng phối hợp với nhau ở đâu? Tôi có thể nhìn tận mắt quá trình đó không, hay nó chỉ nằm im trong một cửa sổ chat mà tôi phải tưởng tượng ra phần còn lại?
Tuần trước tôi kể với bạn chuyện tôi vừa nộp hồ sơ mở công ty 1 người thật. Từ lúc đó câu hỏi cũ của tôi bị đẩy lên một nấc. Không còn là "nhiều tác nhân AI phối hợp ở đâu" nữa. Mà là:
một người, đứng tên chịu trách nhiệm pháp lý cho cả công ty, điều hành một đội tác nhân AI, thì cái văn phòng đó trông như thế nào?
Và tôi có tin vui, tôi vừa xây xong câu trả lời của riêng mình. Tôi gọi nó là OPC HQ (One-Person Company Headquarters) - có thể tạm gọi là “Trụ sở điều hành công ty một người”
Sợi chỉ đỏ, không phải danh sách việc cần làm
Ý đầu tiên tôi muốn kể không phải về giao diện. Là về một nguyên tắc tôi cố tình đặt vào ngay từ đầu.
Mọi công ty một người tôi biết, kể cả công ty của chính tôi trước đây, đều có lúc rơi vào một trạng thái quen thuộc: bận suốt ngày, nhưng cuối tuần nhìn lại không chắc mình đang đi tới đâu. Không phải vì thiếu việc mà vì việc không được buộc vào cái gì cả.
Nên trong OPC HQ, mọi việc đều phải truy được ngược về một sứ mệnh, qua một mục tiêu quý cụ thể. Tôi gọi đường dây đó là sợi chỉ đỏ. Việc nào không gắn được vào mục tiêu nào, hệ thống đánh dấu cảnh báo ngay, không đợi tôi tự phát hiện ra sau một tháng.
Có một con số tôi đặt tên là Độ bám hướng, tính bằng phần trăm việc đang mở thực sự phục vụ mục tiêu. Tôi nghĩ đây là chỉ số sống còn của một công ty một người. Công ty này không chết vì thiếu việc để làm, nó chết vì làm cho bận.
Ai duyệt việc, và văn phòng đó trông ra sao
Trong OPC HQ chỉ có một người là Sếp. Là tôi.
Một tác nhân AI đóng vai Giám đốc vận hành (COO), họp với tôi mỗi sáng, điểm lại tình hình và đề xuất ba việc ưu tiên trong ngày. Dưới đó là một đội tác nhân chuyên trách, mỗi đứa một vai trò, nghiên cứu, viết nội dung, phân tích số liệu, kiểm định lại kết quả. Tôi đặt hạn mức chi tiêu riêng cho từng đứa, giống một ngân sách được duyệt. Đứa nào chạm mức, tự nghỉ, các đứa khác vẫn làm việc bình thường.
Nhưng phần tôi thích nhất, và cũng là phần trả lời trực tiếp câu hỏi bốn năm của tôi, là cái mà tôi gọi vui là Việc nhanh. Đó là một văn phòng dựng bằng hình ảnh 3D đơn giản, nơi tôi thấy từng tác nhân AI thật sự đứng dậy khỏi bàn, đi qua bàn người khác để bàn giao việc, có cả bong bóng thoại khi chúng trao đổi với nhau. Việc nhỏ thì một đứa trả lời gọn trong một lượt. Việc lớn thì cả phòng phối hợp, hai đến bốn đứa lần lượt nhận việc từ nhau, trước khi gộp lại thành một báo cáo chung nộp lên bàn tôi.
Tôi không nghĩ hình ảnh 3D đó là thứ bắt buộc phải có để công ty vận hành tốt hơn. Nhưng nó là thứ tôi cần, để một câu hỏi tôi hỏi bốn năm nay cuối cùng có một câu trả lời nhìn thấy được, không phải tưởng tượng.
Dù việc lớn hay nhỏ, không có gì được tính là xong cho tới khi tôi bấm duyệt. AI không tự ý đóng việc. Nó chỉ nộp bài. Tôi mới là người gật đầu, hoặc trả lại kèm góp ý để làm lại.
Trụ sở này còn nhớ tôi là ai nữa đó nha
Có một phần tôi xây sau cùng, và tôi nghĩ nó quan trọng hơn cả văn phòng 3D.
Tôi có một hệ thống ghi chép cá nhân, chạy nhiều năm nay, chứa gần như toàn bộ cách tôi nghĩ, cách tôi quyết định, giọng văn tôi viết. Tôi nối hệ thống đó thẳng vào OPC HQ. Tôi gọi nó là “bộ não thứ 2” của tôi được đặt vào cho Giám đốc vận hành, và “bộ não doanh nghiệp” cho mọi nhân viên AI có thể truy xuất.
Giờ khi Giám đốc vận hành của tôi ra quyết định, nó không phải một AI chung chung trả lời theo kiểu sách giáo khoa. Nó đọc một bản tóm tắt cách tôi ra quyết định trước, rồi mới quyết. Và mỗi lần tôi duyệt xong một việc, một bài học nhỏ được tự động ghi lại vào kho tri thức đó, để lần sau cả đội tác nhân AI đều biết thêm một chút về công ty tôi đang xây.
Tôi nghĩ đây là khác biệt giữa việc thuê một AI làm cho xong việc, và có một đội ngũ thật sự hiểu công ty mình.
Trụ sở xây xong, chưa có nghĩa là đã vận hành nó
Sáng nay tôi mở OPC HQ lên để viết bài này. Lúc đó Độ bám hướng là 0 phần trăm. Tôi chưa họp sáng một lần nào. Vài việc nằm chờ tôi duyệt từ mấy hôm trước.
Tôi định để nguyên con số đó trong bài, coi như một lời thú nhận thành thật rồi dừng ở đó. Nhưng viết xong đoạn trên, tôi thấy vô lý nếu cứ để nó nằm yên như vậy. Tôi đóng bài viết lại, quay về tab Điều hành, và họp sáng lần đầu tiên với Giám đốc vận hành của mình.
Nó nói thẳng, không nể nang: bảng việc đang trắng hoàn toàn, mục tiêu quý cũng chưa có trong hệ thống dù trong đầu tôi đã rõ tôi muốn gì. Rồi nó đề xuất việc cần làm trước tiên là đưa mục tiêu vào hệ thống, vì chưa ghi nhận mục tiêu thì mọi chỉ số trên bàn làm việc chỉ là con số ảo.
Tôi làm theo. Giờ Độ bám hướng của tôi là 100%, không phải vì tôi giỏi hơn sáng nay, mà vì lần đầu tiên có việc thật gắn vào mục tiêu thật. Một việc đang chờ tôi duyệt. Nhịp điều hành ghi nhận một ngày liên tiếp, ngày đầu tiên trong chuỗi đó.
Tôi kể lại đúng trình tự này, kể cả đoạn tôi từng để 0%, vì tôi nghĩ đó mới là điều thật đáng nói. Xây xong một trụ sở không có nghĩa là bạn đã bước vào làm việc ở đó. Cái ngày bạn thật sự bước vào, thường đến ngay sau khi bạn buộc phải thừa nhận mình chưa từng bước vào.
Nếu bạn cũng từng tự hỏi câu hỏi giống tôi bốn năm trước, nhiều tác nhân AI thì phối hợp ở đâu, tôi nghĩ câu trả lời không nằm ở việc tìm ra công cụ đúng. Nó nằm ở việc bạn có sẵn sàng làm Sếp của chính công ty một người của mình hay chưa, ngay cả trong buổi họp sáng đầu tiên, lúc mọi thứ vẫn còn trống trơn.
Nếu bạn muốn trải nghiệm OPC HQ và xây dựng công ty 1 người của chính bạn thì đừng quên tham gia cộng đồng OPC Việt Nam - weOPC.vn mà tôi đang cùng các AI Agents xây dựng sắp được ra mắt!